Kalp Kapakçığı Hastalığı nedir?

Kalpte saÄŸda ve solda, “kulakçıklar” ve “karıncıklar” dediÄŸimiz, dört boÅŸluk vardır. Bunların aralarında ve ka­rıncıklardan akciÄŸere ve tüm vücuda giden ana damarla­rın başında kapaklar bulunur. Bunlar, kalpte dolaşımın doÄŸru yönde olmasını saÄŸlarlar. Kapaklar, kalp romatiz­ması, yaÅŸla eskime ve kireçlenme veya mikroplarla iltihap sonucunda daralabilir, tam kapanamaz ve görevlerini ya­pamaz hale gelebilirler. Bu durumlara “kalp kapak hasta­lıkları” diyoruz.

Bu hastalığın Türkiye’de görülme sıklığı nedir?

Binde 5 civarında diyebiliriz, kalp-damar hastalıklarıy­la kıyaslanırsa, oldukça düşük bir oranda. Eskiden daha sıktı, ama toplumun sosyoekonomik düzeyinin yükselme­siyle, özellikle romatizmal kapak hastalığının azalmasıyla giderek seyrekleşti.

Kalp Kapakçığı Hastalıkları, daha çok kimlerde görülüyor? Genç, yaşlı ayırt ediyor mu?

Romatizmal kalp kapak hastalığı, genç yaşlarda ve da­ha çok kadınlarda, eskimeye bağlı olan ise her iki cinste de, daha çok ileri yaşlarda görülür.

“Ä°leri yaÅŸlarda görülüyor” dediÄŸinize göre, yaÅŸ ilerle­dikçe kapaklarda bir eskime, yıpranma oluyor. Peki, her insanın kalp kapağı yıpranır mı, eskir mi?

Hayır, herkesinki görevini yapamayacak kadar bozul­maz. İnsanların yüzde birinde kalp kapaklarında eskime görünüyor. Tansiyon ve kolesterol yüksekliği gibi faktörler varsa, eğer doğuştan kalp kapaklarında bazı yapısal fark­lılıklar bulunuyorsa, o zaman bu eskime daha hızlı olarak daha erken yaşlarda gerçekleşebilir.

Romatizmal kalp hastalığı ve Kalp kapakçığı çökmesi

Kalp kapak hastalığından nasıl korunacağız?

Romatizmal kalp hastalığından korunabiliriz. Roma­tizmal kalp hastalığına “akut romatizmal ateÅŸ” dediÄŸimiz bir hastalık sebep oluyor. Streptekok cinsi bazı mikroplar­la boÄŸaz iltihabı geçiren kiÅŸilerin küçük bir bölümünde baÅŸta eklemlerinde, kalbinde olmak üzere bazı organların­da iltihabi bir reaksiyon oluyor. Bu, çoÄŸunlukla 5-15 yaÅŸ arasındaki çocuklarda görülüyor. Korunmanın baÅŸta gelen yolu akut romatizmal ateÅŸ geliÅŸmesini önlemek. Bunun için boÄŸaz iltihabının, penisilin gibi antibiyotiklerle ve ateÅŸli romatizma geçiren kiÅŸinin tekrar bir atak geçirme­mesi için ileri yaÅŸlara kadar aylık penisilin iÄŸneleriyle teda­visi gerekiyor. Genel temizlik kurallarına dikkat edildiÄŸin­de hastalık daha az görülüyor. Okullar çok kalabalıksa, askerler çok kalabalık koÄŸuÅŸlarda yatıyorlarsa, hastalığın çabuk bulaÅŸabileceÄŸi bir ortam varsa daha sık görülüyor. Bu mikrobik hastalık saÄŸlıklı koÅŸullarda daha seyrek olduÄŸu için romatizmal ateÅŸ de olmuyor. Bu gibi ortamların koÅŸulları da giderek düzeldiÄŸinden hastalık, eski yıllara göre giderek daha az görülüyor.

O zaman saÄŸlığa uygunlukla yakından iliÅŸkisi var…

Evet. Kişiler sağlıklı ortamda yaşıyorsa, temizliğe dik­kat ediyorsa, bulaşmanın daha az olabileceği ortamlar varsa, o zaman azalıyor. Ayrıca her boğaz iltihabı geçiren kişide de olmuyor. Ancak kalıtsal olarak yatkınlığı varsa hastalık gelişiyor.

Bu hastalık ne tür belirtilerle “buradayım” diyor?

Ateşli romatizma atağı sırasında ateş, eklemlerde şişlik ve ağrılar oluyor. Sonradan kalp kapaklarında eğer daral­ma, tam kapanamama gibi durumlar olmuşsa, hastada bu nefes darlığı, çarpıntı, göğüs ağrısı gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Uzun zaman sessiz de kalabilir, uzun yıllar ya­kınmaya neden olmayıp, daha orta yaşlarda veya ileri yaş­larda da ortaya çıkabilir.

Kalp kapakçığı değişimi, Teşhisini koymak kolay mı?

Kolay, çok zor olduÄŸu söylenemez. Ä°yi bir fizik muaye­ne şüphelendirir. Ekokardiyografi, ultrasonla kalbin ince­lenmesi baÅŸta gelen bir teÅŸhis yöntemidir bu hastalıkların tanısında. Bunun dışında kalbin içine telle girilerek ince­lendiÄŸi “kateterizasyon” dediÄŸimiz bir yöntem var. Bu yöntemlerle kolaylıkla tanı konulabiliyor.