Zaman zaman sindirim sistemi ile alakalı olan kusma, bulantı, karın ağrıması, kramp ve ishal gibi birçok rahatsızlığın belirtisi olabilen yakınmalar meydana gelir. Bu yakınmalar, son 3 gün içinde mikroorganizma ya da bunun zehri bulaşan bir besinin tüketilmesi sonucunda meydana geliyorsa, bu rahatsızlığa besin zehirlenmesi ismi verilir.

Besin zehirlenmesi belli bir bölgede birçok insanı etkileyebilir ya da salgınlar halinde görülebilir. Bazı zamanlarda tek bir insanın yemiş olduğu besin sonucunda zehirlenme ortaya çıkabilir. Dünyada çok sık görülen ve önemli bir problemdir. Rahatsızlığın şiddeti zehirlenmeye sebep ola mikroorganizmanın cinsine göre farklılık gösterir ancak sıklıkla hafif ilerleyen bir rahatsızlıktır. Besin zehirlenmesi eğer bebek ya da yaşlılarda meydana geliyorsa ciddi ilerler ve ölümlere neden olabilir. Çünkü bu insanların vücutlarında yer alan sıvı oran yetişkin insanlara göre azdır.

Besin Zehirlenmesi Nedenleri

Besin zehirlenmesini oluşturan mikroorganizmalar bakterilerdir. Bu bakteriler en iyi oda ısısında çoğalırlar ve hayatlarını devam ettirirler.  Bu nedenle yiyecekler yapılırken bunların yüksek derecede ve homojen bir biçimde pişirilmesi gerekmektedir. Homojen bir biçimde pişirme elde etmek için kızartma yerine fırınlar ve özellikle mikrodalga fırınların ve düdüklü tencerelerin kullanılması gerekmektedir.

Bu bakteriler yüksek ısıda ölebileceği gibi az ısıda da çoğalmayı gerçekleştiremezler ve besin zehirlenmesine yol açmazlar. Bu yüzden +4’ün altında olan sıcaklıklarda besinleri saklayarak ve eğer gerek duyulursa derin dondurucu kullanarak bakteri üremesi önlenebilir. Böylece Besinler saklanır ancak son kullanma tarihinden önce tüketilmesi gerekmektedir.

Besin Zehirlenmesi Türleri

Besin zehirlenmesi, en fazla görülen türü stafilolok bakterilerin sebep olduğu zehirlenmelerdir. Et, süt ve süt ürünleri ve salatalarda meydana gelir. Besinler alınmasından sonra 2-3 saat sonra ortaya çıkar. Ortaya çıkmasının hemen ardından kusma meydana gelir. Vücut zehri çabuk bir şekilde atmaya uğraşır. Ağır ilerleyen bir zehirlenme türü değiştir. Birkaç gün içerisinde insan normal haline gelir, az bir bölümünde ishal görülebilir.

Diğer bir besin zehirlenmesi tipi shigella bakterilerinin sebep olduğu et, süt ve salata gibi besinleri alınmasıyla meydana gelen zehirlenme türüdür. Kendisini gösterme süresi 1-2 gündür. Kusma, ateş, bulantı, kramp ve karın ağrısı ile birlikte ishalde kan görülebilir. Rahatsızlığın geçmesi, zehirlenme görülmesinden birkaç gün sonrasından, 1-2 haftada kadar sürer.

En ciddi ve ölümcül riski olan besin zehirlenmesi clostridium botilinum bakterisinin sebep olduğu zehirlenmedir. Bakteriler arasında en öldürücü ve en etkili zehre sahip olan bakteri budur.

Besin Zehirlenmesi Risk Faktörleri

Mide asidi azalması, bakterilerin üremesinin kolaylaştırdığı için risk faktörlerinin en başında yer alır. Bununla birlikte bütün bakteriler vücuda zarar vermez. Bağırsal florasını meydana getiren ve vücut için büyük önem taşıyan bakteriler bulunur. Gereksiz yere antibiyotik alımı bu bakterileri de yok edebileceği için doktor tavsiyesi haricinde antibiyotik alınmaması gerekir.

Besin Zehirlenmesi Tedavisi

Besin zehirlenmesi tedavisinin ana amacı kaybedilmiş olan sıvıyı ve mineralleri yeniden almak ve zehirlenmeye yol açan bakterileri ortadan kaldırmaktadır. Bunu yapabilmek için zehirlenmeye sebep olan bakteri bulunduktan sonra uygun olan antibiyotik tedavisi verilmektedir. Ancak bütün besin zehirlenmesi vakalarında antibiyotik gerekli olmadığının bilinmesi gerekmektedir. İshali önlemek için ilaç verilmesi uygun olmaz. Çünkü bağırsakta bakteri bulunursa yayılma eğilimi gösterir. Bu nedenle biran önce dışkı yolu ile bakterilerin vücuttan atılması gerekmektedir.