Üreme sisteminin içinde herhangi bir oranda taş oluşmasına ürülitiyazis adı verilir. En fazla taş oluşumunun gerçekleştiği yer böbreklerdir. Oldukça fazla görülen bir rahatsızlık olan böbrek taşı, genellikle erkeklerde daha fazla meydana gelir. Günümüzde taş oluşumunun ailesel yatkınlık nedeniyle olduğu da biliniyor.

Bazı maddeler idrarda oldukça fazla oranda bulunursa böbrekte çöküp birikebilir. Birikmekte olan bu maddeler büyür ve böbrek taşını meydana getirir. Böbrek taşı idrar yolu ile atılabilir. Ancak bu taşlar, idrar yolunda tıkanmayı meydana getirerek idrarın geçmesine izin vermediği zaman tehlikeli olabilir. Böyle bir durumda şiddetli böbrek ağrıları gerçekleşir.

Böbrek Taşı Nedenleri Nelerdir

Böbrek taşına sebep olan maddeler sistin, kalsiyum, ürik asit ve oksalat gibi maddelerdir. Bu maddelerin idrarda fazla oranda yer alması böbrek taşının meydana gelmesine sebep olur. Bazı rahatsızlıklar, ilaçlar ve beslenme alışkanlığı da böbrek taşının meydana gelmesine yol açabilir. Bunlar böbrek taşının meydana gelmesinde etkili olan hazırlayıcı faktörlerdir.

Gut hastalarında böbrek taşı görülme ihtimali daha çoktur. Daha öncesinde böbrek taşı bulunan insanlarda yeniden taş meydana gelebilir. Böbrek taşının bu insanlarda yeniden görülme riski ilk on senede yüzde 60-80 arasındadır. Bununla birlikte birtakım ilaçların yan etkisi böbrek kristallerinin meydana gelmesine sebep olur.

Diğer bir sebep ise beslenme alışkanlığıdır. Kola türü asitli içeceklerin uzun dönem yüksek oranda alınması ve lif açısından eksik olan besinler ile beslenilmesi böbrek taşı oluşumuna yol açabilir. Bunların haricinden alkollü içeceklerin kısıtlanması gerekmektedir.

Böbrek Taşı Belirtileri Nelerdir

Böbrek taşı herhangi bir belirti oluşturmadan ya da böbrek hasarı meydana getirmeden olabilir. Özellikle büyük taşlar için bu şekildedir. Ancak ufak taşlar idrar kanalına gidebilir ve böbrek koliği adı verilen, kasığa doğru yayılan ve nöbetler ile meydana gelen ağrılara sebep olabilir. Hastalarda en fazla görülen belirti böbrek taşının bulunduğu tarafta oluşan ağrıdır. Taşın hareketi ve taşın olduğu yer, ağrının görülme bölgesini etkilemektedir. Böğür adı verilen yerde ağrı söz konusu ise taş, böbrek ya da üst idrar yollarında olabilir.

Ağrı şiddetti insandan insana farklılık gösterebilir. Bazı insanlarda ağrı çok fazla olur. İnsanın kıvranmasına yol açar ve acil müdahale gerekebilir. Bazı insanlarda ise çok hafif ilerler. Hiçbir belirti ya da ağrının olmadığı insanlarda vardır. Bunlar hastalığı tesadüfen anlarlar.

Böbrek ağrısı bir saat kadar devam edebilir. Taş hareket ettiği zaman ve kasılmalar oluştuğunda böbrek ağrısı atak şeklinde oluşur. Böbrek taşının yer aldığı her durumda bakterilerin sebep olduğu enfeksiyona karşı bir eğilim söz konusudur.

Böbrek Taşı Teşhisi

Böbrek taşı teşhisinde görüntüleme yöntemleri ve laboratuar tetkikleri kullanılmaktadır. Röntgen filminde böbrek taşı söz konusu ise genelde görülür. Bu film çekileceği zaman kişi yatırılır. Ancak bütün taşlar direk röntgen filminde görülmeyebilir. Bütün taşların belli olduğu sistem bilgisayarlı tomografidir.

Böbrek Taşı Tedavisi

Böbrek taşının başlamış olduğu dönemde hiçbir cerrahi uygulama yapılmaz. Bu dönem içinde taşın kendi kendine düşmesi beklenir. Bunu yapabilmek için ise kişiye bol oranda su içmesi tavsiye edilir. Bununla birlikte ağrıyı engelleyebilmek için kişiye ağrı kesici ilaçlar verilir.

Şiddetli böbrek ağrısına sebep olan taşlar söz konusu ise hasta hastaneye yatırılır. Cerrahi tedaviyi gerektiren durumlarda yapılan ve sık bilinmekte olan diğer bir yol ise taş kırmadır. Yüksek enerjiye sahip olan dalgayla taş ufak parçalara ayrılır. Bu parçalar idrar ile kolay bir şekilde dışarıya atılır. Ancak bu yöntem bütün böbrek taşlarına yapılmaz. Büyük taşlar için böbreğe tüp yerleştirilir. Bu tüp ile taşlar böbrekten çıkartılır.

Diğer tedavi yolu ise üretroskopidir. İnce endoskop yardımı ile idrar kanalında ilerleme yapılır ve tıkanıklığa yol açan taş çıkartılır. Bu yöntem alt bölümdeki taşlar için tercih edilir.