İshal için net tanım yapılması oldukça zordur. Sulu dışkı, dışkı oranında artış ya da dışkılama sıklığında artış ishal olarak kabul edilir. İshalli insanlar günde yaklaşık 250 gramdan çok dışkılar ve bunun yaklaşık % 70’lik bir bölümü sıvı haldedir. Dünya Sağlık Örgütü, bir günde 3 kereden çok sulu dışkılamayı ishal olarak tanımlar. Anne sütü ile beslenmekte olan bebeklerde ise normalden daha çok ve sulu dışkılama ishal olarak görülür.

İshalde, bağırsağın üzerindeki mukoza tabakası zarar görür. Bu duruma genellikle mikrop ya da fazla reaksiyonun gerçeklemesini sağlamakta olan enzimin azalması yol a.ar. Bu enzimin ismi laktazdır. Laktaz, sütte de yer alan karbonhidrat yapısındaki laktozu sindirmeyi sağlar. Bu enzim alındığı zaman laktoz vücuda geri emilemez ve su ile birleşir. Bu durum da ishalin çoğalmasına sebep olur. Böyle bir durumda dışkılama normal bir şekilde gerçekleşmez. Fazla ağır ishal durumlarında günlük yaklaşık 13-14 litre civarında sıvı kaybı yaşanır. Bu oran, insandaki kan hacmine eşittir. Az oranda ağrılı ve kanlı ishal dizanteri olarak bilinmektedir.

İshal bulunan rahatsızlıklar beslenme bozulmasına ve sıvı kaybına neden olur. Dünyada 5 yaşından ufak çocuklarda 1 milyara yakın ishal vakası görülüyor ve bu çocukların 2,5 milyona yakın bir bölümü hayatını kaybediyor. En büyük nedeni ise kaybedilmekte olan sıvıdır. Özellikle 2 yaşından ufak çocuklarda ölüme neden olabilir.

İshal Belirtileri Nelerdir

1-      Sıvı dışkılama

2-      Fazla dışkılama

3-      Halsizlik

4-      Yüksek ateş

5-      Kusma ve bulantı

6-      Susuzluk hissi

7-      Acil dışkılama isteği ve büyük abdest tutamama

8-      Karın civarında ağrı ve gaz

Bu belirtiler ishal şiddetine göre sıralanabilir. Az oranda sıvı kaybedildiği zaman susuzluk ortaya çıkar. Vücut ağırlığının yaklaşık % 4’ü kaybedilir. Orta derece sıvı kaybında ağızda kuruma, idrar oranında azalma ve huzursuzluk hali ortaya çıkar.

İshal Ne Gibi Sorunlara Neden Olur

İshalde bağırsak içerisinde ilerlemekte olan dışkı, her kısımda kalması gereken süreden daha az kalmaktadır. Bu şekilde yeteri kadar sindirim olmaz. İnsan bağırsağındaki bakteriler her zaman zararlı olmaz. Bakterilerin bazıları sindirime yardım eder. Bu yardım eden bakteriler yararlı bakterilerdir. Fakat mikroplu ishal vakalarında, kalın bağırsağa gelmekte olan protein yapısında yer alan maddeler zararlı bakteriler tarafından kullanılmaktadır. Bu durum da zararlı bakterilerin büyüyerek gelişmesine, yararlı olan bakterilerin görevlerini yapamayarak sayısının azalmasına neden olur.

Bütün bunlar vücudun sindirim görevinin bozulmasına sebep olur ve insanı rahatsız eder. B durumu engellemek için, yararlı bakterileri koruyacak olan prebiyotikler kullanılmalıdır.

İshal Nasıl Tedavi Edilir

İshal tedavisi, ishale yol açan duruma göre tedavi edilebilir. Bakterilerin yol açtığı ishal vakalarında, hastanede ve doktor tarafından tedavi yapılması gerekir. İshal bebekler için tehlike yaratabilecek bir durumdur. Hemen tedavisi yapılması gerekir. Bu durumda uygun olan antibiyotik tedavisidir. Bakterilerin sebep olduğu ishalde ateş yükselir ve genellikle ishal kanlı olur. Prebiyotikli ishal mamasının kullanılması gerekmektedir.

Mikrobun yol açtığı ishal genellikle hafif bir şekilde ilerler. Ateş yükselmesi ya da dışkıda kan olmaz. Antibiyotik ya da herhangi bir ilaç tedavisine gerek olmaz. Bu tür ishal, hava değişimi ya da beslenme nedeniyle ortaya çıkmıştır. İshal maması tedavi için yeterlidir.

İshalden korunabilmek için kesinlikle yemek öncesi ve sonrası ellerin yıkanması gerekmektedir. Bebeklerde de hijyene dikkat edilmeli, bununla birlikte bebeğin altı değiştirildiği zaman kesinlikle eller sabunlanması gerekir.